Az Görenler İçin Körlükle Mücadele Merkezi


Projeye Ait Bilgiler

picture1

Projenin Tanımı: İlimizde yerleşik olarak yaşayan yaklaşık 2500 görme engelli birey bulunmaktadır. Bu bireylerin yaklaşık % 65-70 kadarını az görenler oluşturmaktadır. Ayrıca bu gurubun % 80’i 15 yaş üstü, %20’i kadarı da 3-15 yaş arası bireylerden oluşmaktadır. Körlükle mücadelede kişide mevcut görme kalıntısının korunması ve kaybedilmemesi; tedavi ve sağaltım sürecinde erken tanı ve önleyici hizmetler oldukça önemlidir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre körlerin %80’i erken tanı ve önleyici tedavi hizmetlerinden faydalanamadıkları sebebiyle yaşanmaktadır. Özelikle tedavi sürecinde az görenler için gözlük kullanımı, özel mercekler, teleskopik camlar gibi araç gereçler oldukça önemlidir. Ayrıca rehabilitasyon hizmetleri de bir o kadar yaşamsal işleve sahiptir. Özelikle 3-15 yaş arası çocuklarda mevcut problem durumunun kabullenilmesi ailelerin konuyla ilgili farkındalık düzeyleri engelli çocukların psikolojik yönden destek almaları gerekmektedir. Yerel körlükle mücadele merkezi az görenlerin hem tıbbi tedavileri hem de psikolojik destek hizmetleri alacakları ve bu yönde fayda sağlayacakları bir merkez olması planlanmaktadır. Bu merkez İlimizdeki Kanunini Eğitim ve Araştırma Hastanesi bünyesinde erişilebilirlilik açısından uygun görülen bir yerde hizmet verecektir. 2012 yılı ÖDES programı kapsamında finanse edilen ve İl Sağlık Müdürlüğünce yürütülen (Sağlıklı Gözler, Gülen yüzler) adlı projeden elde edilen verilere göre ilimizde 0-6 yaş gurubunda 2350 bebek ve çocuğun göz sağlı taramaları yapılmış olup; bu taramalar sonucu 245 çocukta (%11’i) ciddi görme kusurları tespit edilmiştir. Bu veriler ışığında erken tanı hizmetinin var olan görme yetisinin korunması ve körlüğün önlenmesinde ne denli önemli olduğunu göstermiştir. Birçok az gören bireyde kırma kusurları, astigmat, ileri derece miyop ve hipermetrop, şaşılık ve benzeri türde hastalıklar mevcuttur. Bu hastalar için gözlük kullanımının yanı sıra özel mercekler, teleskopik gözlükler kullanılarak mevcut görme yetilerinin kaliteli görüş sağlanmaktadır. Bu projeyle birlikte hayata geçirilecek olan yerel körlükle mücadele merkezi yalnızca ilimiz için değil Doğu Karadeniz Bölgesi içinde oldukça önemli bir hizmet sunumu gerçekleştirilecektir. Ülkemizde yalnızca Ankara’da ulusal Körlükle mücadele merkezi bulunmaktadır. Sosyal güvencesi bulunan az gören bireyler sevk alarak bu hizmetten faydalanmaktadır. Engelli bireyler için zaman ve ekonomik açıdan bu hizmete erişim ciddi sorunlar yaratmaktadır. Ayrıca SGK Kurumu için sevk ve yolluk ödemeleri manidar bir maliyet yükü oluşturmaktadır. Yerelde hizmet verecek böyle bir merkez yukarda ifade edilen sorunları çözümüne de katkı sunacaktır. Ayrıca bu alanda uzmanlaşacak sağlık personeli açısından mesleki yeterlilik ve farklı alanlar yaratacaktır. Bu türden tıbbi ve rehabilitasyon hizmetleri kurumsal hizmet kültürü haline dönüştürülüp bu alanda eksiklikleri giderecek ilimiz ve de bölgemiz için bir katma değer yaratacaktır.

Projenin Türü: Az görenler için körlükle mücadele merkezi erken tanı ve koruyucu tedavi hizmetleri sunacağından, gelecekte yaşanması olası körlükle mücadele süreci düşünüldüğünde engelliliğin önlenmesi başlığıyla örtüşmektedir. Ayrıca az gören bireylerin görme yetilerinin korunması ve geliştirilmesi için (özel mercekler, teleskopik gözlükler ve benzeri) destek hizmetleri ve bu araçların kullanımıyla ilgili rehabilite uygulamaları yapılması tıbbi ve rehabilite hizmetleri başlığı ile de doğrudan ilgilidir.

Projenin Süresi: 12 ay

Ortaklar: İl Halk Sağlığı Müdürlüğü ve Anadolu Tüm Engelliler Derneği

Projenin Hedefleri: Körlükle mücadelede kişide mevcut görme kalıntısının korunması ve kaybedilmemesi; tedavi ve sağaltım sürecinde erken tanı ve önleyici hizmetler sunulması hedeflenmektedir. Özelikle 3-15 yaş arası çocuklarda mevcut problem durumunun kabullenilmesi ailelerin konuyla ilgili farkındalık düzeyleri engelli çocukların psikolojik yönden destek almaları amaçlanmaktadır. Yerel körlükle mücadele merkezi az görenlerin hem tıbbi tedavileri, hem de psikolojik destek hizmetleri alacakları ve bu yönde fayda sağlayacakları bir merkez olması planlanmaktadır. Bu hastalar için gözlük kullanımının yanı sıra özel mercekler, teleskopik gözlükler kullanılarak mevcut görme yetilerinin kaliteli görüş sağlanması bir diğer amaçtır. Bu projeyle birlikte hayata geçirilecek olan yerel körlükle mücadele merkezi yalnızca ilimiz için değil Doğu Karadeniz Bölgesi içinde oldukça önemli bir hizmet sunumu gerçekleştirmesi hedeflenmektedir. Ayrıca bu alanda uzmanlaşacak sağlık personeli açısından mesleki yeterlilik ve farklı alanlar yaratması spesifik bir hedeftir. Bu türden tıbbi ve rehabilitasyon hizmetleri kurumsal hizmet kültürü haline dönüştürülüp bu alanda eksiklikleri giderecek ilimiz ve de bölgemiz için bir katma değer yaratması projenin nihai hedeflerindendir. Az gören engelliler ve aileler açısından körlükle mücadele edilmesi ve bu yönde farkındalık oluşturulması, bilinç kazandırılması da hedeflenmektedir. Özellikle 0-6 yaş gurubu az gören engelliler için ebeveynlere yönelik rehberlik ve danışmanlık hizmetleri sunulması da projenin bir başka nihai hedefidir.

Beklenen Sonuçlar: Körlükle mücadelede kişide mevcut görme kalıntısının korunması ve kaybedilmemesi; tedavi ve sağaltım sürecinde erken tanı ve önleyici hizmetlerden faydalanmaları beklenmektedir. Özelikle 3-15 yaş arası çocuklarda mevcut problem durumunun kabullenilmesi ailelerin konuyla ilgili farkındalık düzeyleri engelli çocukların psikolojik yönden destek almış olmaları beklenen sonuçlardandır. İl Merkezi ve ilçelerinde yerleşik az gören engelli 15 yaş üstü 1400 kişinin yaklaşık proje süresince %30’una ulaşılmış olacaktır. Ayrıca 0-15 yaş arası az gören 245 kişinin proje süresince yaklaşık %50’sine ulaşılmış olacaktır. Merkez ve ilçe hastaneleri ve göz polikliniklerde ve toplum sağlığı merkezlerinde ilgili sağlık personeli yaklaşık 150 kişinin bu alanda mesleki yeterlilik kazanmış olması sağlanacaktır.

Projede Görevli Kişiler: Koordinatör ve Eğitmen: Uzm. Elif BABACAN - Trabzon İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği, Eğitim Birimi

Proje Eğitmeni: Op. Dr. Neslihan TÜREDİ (İlk 7 ay) - Op. Dr. Cenap Mahmut ESENÜLKÜ (Son 5 ay) - Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Göz Hastalıkları Kliniği Proje Eğitmeni: Yusuf ŞAFAK - Anadolu Tüm Engelliler Derneği